تحقيق در مورد بازار خريد
اهداف آموزشي
پس از مطالعه اين فصل با موضوعات زير آشنا خواهيد شد:
· نقش و اهميت تحقيق بازار خريد در فرآيند مديريت خريد.
· مهمترين ويژگي‌ها و انواع روش‌هاي تحقيق بازار خريد.
· نحوه سازماندهي به تحقيق بازار خريد.
· نحوه هدايت تحقيق بازار خريد.
· عرصه‌هاي مهم براي تحقيق بازار خريد.
|
مطالعه موردي |
تحقيق در بازار تامين از طريق اينترنت
استفاده از اينترنت براي يافتن و ارزيابي تامين‌كنندگان ساده‌تر شده است. چون يافتن تامين‌كننده و تعيين صلاحيت آن، كه اغلب دو كوشش مجزاست، اكنون مي‌توانند در يك فعاليت شبكه‌اي ادغام شوند. شركت مشهور تجاري ـ اطلاعاتي دون و برداستريت[1] به همراه ساپلاي‌بيس[2] مؤسسه مشاور و راهنما از طريق وب در سان‌فرانسيسكو، گروهي تشكيل داده‌اند تا رهنمودهايي بهنگام درباره تامين‌كنندگان كه شامل اطلاعات مفصلي در مورد علمكرد و ظرفيت توليدي آنهاست، ارائه دهند.
بر طبق بررسي‌هاي اخير در مورد استفاده از اينترنت براي ”خريد“...، تحقيق در مورد تامين‌كنندگان بالقوه اولين عاملي است كه خريداران را به سوي اينترنت جذب مي‌كند. كريس گولك،[3] نايب رئيس بخش بازاريابي ساپلاي‌بيس به روند مشابهي اشاره مي‌كند. گولك مي‌گويد: ”توليدكنندگان در جستجوي اطلاعات قابل‌اطمينان از طرف شخصي ثالث به منظور متمايز كردن تامين‌كنندگان بر اساس عملكرد آنها، ريسك و ساير عوامل تجاري هستند.“
ديوي اوترنيس[4] عضو هيأت مديريت تامين‌كنندگان فلكسترونيك اينترنشنال[5] توليدكننده مقاطعه‌كار وسايل الكترونيك، از پرونده‌هاي ساپلاي‌بيس و برداستريت استفاده كرده است. او مي‌گويد: ”بسيار دشوار است كه تشخيص دهيم آيا اطلاعات تامين‌كننده به طور دقيق روي اينترنت ارائه شده است، يا آيا اين شركت تخصص كافي براي اجراي پروژه‌هاي بزرگ دارد“. ”ولي يكپارچه‌سازي ابزارهاي ارزيابي تامين‌كنندگان از برداستريت با اطلاعات ساپلاي‌بيس در مورد صنعت و توانايي‌ها، ريسك تجارت را كاهش داده و بهره‌وري منبع‌يابي را افزايش خواهد داد.“
يافتن و ارزيابي تامين‌كننده در يكي از اين سايت‌ها يك فرآيند يكپارچه است. براي مثال خريداري كه در جستجوي مواد پلاستيكي بازيافت شده است شايد تجربه‌اي شبيه به اين داشته باشد: از روي فهرست پنج دسته از تامين‌كنندگان، خريدار، ”مواد“ را انتخاب مي‌كند و سپس از فهرست صنايع خاص‌تر، ”پلاستيك‌هاي بازيافتي“ را برمي‌گزيند. اين خريدار مي‌تواند با جستجوي منطقه‌اي (جغرافيايي) و سپس مشاهده اطلاعات مربوط به تامين‌كنندگان، دامنه انتخاب را تنگ‌تر كند. خريدار با كليك كردن روي نام يكي از تامين‌كنندگان به صفحه‌اي مي‌رود كه شامل اطلاعات مختصري از شركت، شرح محصولات، گزينه RFQ، و اطلاعاتي براي تماس گرفتن با آن مي‌باشد. آنچه بيشتر در اين صفحه به چشم مي‌خورد، شماره استاندارد D&B D-U-N-S تامين‌كننده است كه با مركز اطلاعات D&B در مورد آن شركت، پيوند (Hyperlink) دارد.
به قول كريس گولك، وقتي خريدار، تامين‌كننده آينده خود را مشخص كرد، گزارشات مفصل D&B كه شامل گزارش ارزيابي تامين‌كننده (SER)[6] و مرور عملكرد تامين‌كننده (SPR)[7] است، به منظور خريد در دسترس قرار مي‌گيرند. SER، ثبات مالي تامين‌كننده و مقدار ريسك تجارت با او را مشخص مي‌كند. SPR مشخص مي‌كند كه در حوزه‌هاي كليدي مثل كيفيت، پشتيباني فني و تحويل، عملكرد تامين‌كننده نسبت به متوسط صنعت چگونه است.
(منبع: ]83[)
|
¾ |
6-1 مقدمه
در طي سال‌هاي گذشته. اينترنت به صورت ابزاري حرفه‌اي براي بررسي بازار تامين‌كنندگان در آمده است. امروزه بانك‌هاي اطلاعاتي گوناگوني در مورد تامين‌كنندگان وجود دارد كه بين پرونده‌هاي تامين‌كنندگان و ارائه‌كنندگان اطلاعات مالي و اطلاعات مربوط به بازار تامين، پيوند برقرار مي‌كنند. از طريق اين بانك‌هاي اطلاعاتي و رشد سريع تسهيلات جستجو (Search)، بازارها بسيار شفاف‌تر شده‌اند. اينترنت حتي براي مصرف‌كنندگان و خريداران حرفه‌اي نيز ابزارهاي جديدي فراهم كرده كه انجام مناقصه، سفارش‌دهي، ارسال و پرداخت را تسهيل مي‌نمايد. به واسطه اين ابزارهاي جديد، بهره‌وري بسياري از بخش‌هاي خريد افزايش يافته و كيفيت تصميم‌گيري در مورد خريد بهبود پيدا كرده است.
در اين فصل، موضوع تحقيق در بازار خريد و تامين مطرح مي‌شود. هدف اصلي تحقيق بازار خريد رسيدن به تصميم‌گيري خوب و درست است. درست مثل ديگر انواع تحقيق، تحقيق بازار خريد بايستي ريسك‌هاي مربوط به تصميمات مهم خريد را شناسايي و تجزيه و تحليل كند. تحقيق بازار خريد، ريسك‌هاي مربوط به تصميم‌گيري را كاهش نخواهد داد. ولي، اين ريسك‌ها را آشکارتر و شفاف‌تر مي‌سازد.
بعضي از نويسندگان بين تحقيق در مورد خريد و تحقيق بازار خريد فرق مي‌گذارند. تحقيق در مورد خريد به موضوعات مربوط به سازمان داخلي (مثل تحقيق درباره مجموعه محصولات خريدني، قيمت‌گذاري آنها، تحقيق درباره ميزان باركاري مأمورين خريد، كارايي دروني) اطلاق مي‌گردد. تحقيق بازار خريد به بازار تامين‌كنندگان خارجي اشاره مي‌كند. تحقيق بازار شامل تجزيه و تحليل توسعه‌هاي اقتصادي كلان در كشورهاي تامين‌كنندگان، تجزيه و تحليل عرضه و تقاضاي مواد اوليه مهم، و ارزيابي ضعف و قدرت (مالي) سازمان تامين‌كنندگان مختلف مي‌باشد. در اين فصل فقط بر روي تحقيق بازار خريد متمركز شده و نشان خواهيم داد كه چه عرصه‌ها و جنبه‌هايي مي‌بايد بررسي و در نظر گرفته شود. همچنين برخي از روش‌هاي تحقيق (بازار) كه مي‌توانند مورد استفاده قرار بگيرند، توضيح داده خواهند شد. در اينجا ما راه‌هاي ممکن، فرصت‌ها و ريسك‌هاي مختلف مربوط به استفاده از اينترنت براي اين منظور را ارائه خواهيم كرد. سرانجام نحوه سازماندهي تحقيق بازار خريد مورد بحث قرار خواهد گرفت.
6-2 چرا تحقيق بازار خريد؟
در سال‌هاي اخير، نياز به تحقيق بازار خريد روزبه‌روز افزايش يافته است. بسياري از شركت‌هاي بزرگ، مثل آي‌بي‌ام، هوندا در آمريكا، لوسنت تکنولوژيز[8] و فليپس الكترونيكز[9]، گروهايي ايجاد كرده‌اند كه مسئول يافتن منابع جهاني براي قطعات و مواد راهبردي آنها هستند. اين گروه‌ها به طور جدي به دنبال بهترين تامين‌كنندگان براي مواد و خدمات مورد نياز خود مي‌گردند. مأمورين خريد كالاهاي اين شركت‌ها اساساً با پشتيباني متخصصين بخش‌هاي ستادي، اغلب تحقيق بازار خريد را خودشان بر عهده مي‌گيرند. در اين راستا اينترنت به مقدار زيادي اطلاعات بهتر و بهنگام‌تري در مورد بازارهاي تامين به شيوه‌اي راحت‌تر و سريع‌تر در اختيار آنها قرار مي‌دهد. چه عواملي ميزان نياز به تحقيق جدي در بازار عرصه را افزايش مي‌دهد؟ عواملي اصلي آن عبارتند از:
· توسعه‌هاي تكنولوژيك مداوم: همان‌طور كه قبلاً ديديد، هر شركتي چه تجاري چه صنعتي، براي حفظ موقعيت رقابتي خود بايد بر روي نوآوري در محصول و بهبود كيفيت متمركز شود. در هنگام بررسي تكنولوژي‌هاي جديد اين پرسش مطرح مي‌شود كه آيا ما بايد خودمان تكنولوژي‌هاي جديد را ايجاد كنيم يا بايد آنها را خريداري كنيم؟ منابع مالي ضعيف اغلب مديران را وادار مي‌سازد گزينه دوم را انتخاب كنند. تصميم‌گيري در مورد ”ساخت يا خريد“، تحقيقات زيادي را مي‌طلبد، يعني هم تصميماتي راجع به ساخت و هم تصميماتي راجع به انتخاب تامين‌كننده نهايي. خريداران بايد پيوسته از طريق تحقيق در مورد محصول و تامين‌كننده، آگاهي خود را درباره تكنولوژي‌هاي جديدي كه در بازارهاي تامين آنها وارد مي‌شود، افزايش دهند.
· پويايي‌هاي بازار تامين: بازارهاي تامين بين‌المللي پيوسته در حركتند - تسهيلات صادرات مي‌تواند به خاطر آرايش‌هاي سياسي بين كشورها ناگهان محدود شود، تامين‌كنندگان ممكن است ورشکسته شده، يا توسط رقيبي با مناسبات مختلف در مورد سطح قيمت و پيوستگي و تداوم تامين جذب شوند. از جنبه تقاضا نيز ممكن است تغييرات مشابهي روي دهد. تقاضا براي محصول مي‌تواند به مقدار زياد افزايش پيدا كند (براي مثال تقاضا براي ريزپرادزنده‌هاي پنتيوم در اواسط دهه 1990) كه وضعيت ”كميابي“ را به وجود مي‌آورد. بنابراين خريداران بايد تغييرات احتمالي در عرضه و تقاضاي محصول را پيش‌بيني كنند و از اين‌رو شناخت بهتري از پويايي‌هاي قيمت و مواد اوليه خود داشته باشند.
· تغييرات در جامعه غرب: سطح دستمزد نسبتاً بالا در اروپاي غربي منجر به تغييراتي در بازار تامين‌كنندگان شده است. نمونه آن، تغيير در نحوه تامين منسوجات براي بيشتر خرده‌فروشان اروپايي است، آنها از تامين‌كنندگان محلي به تامين‌كنندگان اروپايي روي آورده‌اند و اكنون پايه اصلي تامين مواد خود را به خاطر دستمزدهاي بسيار پايين‌تر به ”خاور دور“ انتقال داده‌اند. همين روند مي‌تواند براي بسياري از محصولات صنعتي (از شيشه تلويزيون تا تاير خودروها) وجود داشته باشد. صنايع توليد بسياري از محصولات از كشورهاي غربي به خاور دور يا كشورهاي در حال توسعه انتقال پيدا كرده است و اين توسعه احتمالاً ادامه خواهد داشت.
· توسعه پولي: بي‌ثباتي هميشگي برخي از ارزهاي مهم و روند رو به رشد اين بي‌ثباتي، مسايل جديدي را براي خريداراني كه در عرصه‌هاي بين‌المللي فعاليت مي‌كنند، مطرح مي‌كند. تورم زياد در بعضي از كشورها، كسري بسيار زياد بودجه‌هاي دولتي، نرخ‌هاي ارز به سرعت در حال تغيير، ممكن است به اقدام فوري از طرف خريداران از لحاظ تخصيص مجدد (ارز جهت) مواد مورد نيازشان احتياج داشته باشد.
اينها برخي از عواملي هستند كه بر اهميت تحقيق سيستماتيك بازار خريد تأكيد مي‌ورزند.
6-3 تحقيق بازار خريد: تعريف
فيرن[10] (1976) تحقيق بازار خريد را به صورت زير تعريف نموده است:
گردآوري، طبقه‌بندي و تجزيه و تحليل نظام‌مند داده‌ها با در نظر گرفتن تمام عوامل مربوطه‌اي كه بر روي تدارك كالاها و خدمات به منظور برآورده ساختن نيازهاي فعلي و آتي شركت اثر مي‌گذارند، به گونه‌اي كه اين عوامل به بهبود درآمد كمك كنند.
برخي از جنبه‌هاي اين تعريف نيازمند شرح بيشتري مي‌باشد:
· تحقيق بازار خريد مي‌تواند مثل بررسي قيمت‌هاي بازار درخصوص كالاهاي راهبردي در فواصل زماني منظم انجام گيرد. ولي ممكن است بر يك پايه پروژه‌اي نيز انجام پذيرد. مثال‌هاي اين نوع تحقيق عبارتند از: توسعه يك مدل هزينه‌اي مفصل براي يك كالاي راهبردي، ارزيابي تامين‌كنندگان با انجام مطالعه‌اي بر روي يك كشور خاص در مورد پيش‌زمينه‌هاي منبع‌يابي جهاني.
· تحقيق بازار خريد مي‌تواند كيفي يا كمي باشد. تحقيق كيفي، تحقيقي است براي جمع‌آوري اظهار نظرات در مورد روندها و توسعه‌هاي رايج در يك بخش صنعتي خاص. معمولاً اين نوع تحقيق با مصاحبه با كارشناسان آن صنعت صورت مي‌گيرد. تحقيق كمي براساس داده‌هايي عددي كه ممكن است از آمارهاي عمومي و ساير منابع عمومي گرفته شوند، انجام مي‌گيرد. براي مثال: سهم بازار يك تامين‌كننده خاص چقدرا ست؟ چگونه عرضه و تقاضا به مرور زمان توسعه مي‌يابد؟ چگونه مي‌توان الگوهاي عرضه و تقاضا را با ساير شاخص‌هاي اقتصادي كلان مشخص كرد؟ مثال ديگر، تجزيه و تحليل ريز اقلام هزينه مي‌باشد كه نشان مي‌دهد آيا قيمت ارائه شده توسط تامين‌كننده، منصفانه و عادلانه است يا خير. بيشتر تحقيقات در مورد بازار عرضه به هر دو جنبه پوشش مي‌دهند. مطالعات انجام‌شده براي محك‌زني تامين‌كنندگان نمونه‌هايي از هر دو تحقيق كمي و كيفي هستند.
· تحقيق بازار خريد مي‌تواند بر موضوعات كوتاه‌مدت و همچنين موضوعات بلندمدت متمركز شود. كمبودهاي مواد كه وقوع آنها در آينده انتظار مي‌رود، در صنايع خاصي ممكن است شركت را وادار سازد مواد مورد نياز خود را براي دوره طولاني‌تر تامين نمايد و ممكن است مروج روابط بلندمدت با تامين‌كنندگان باشد. تجزيه و تحليل كوتاه‌مدت در مورد بازار عرضه ممكن است هنگامي نياز باشد كه تامين‌كننده اصلي به طور غيرمنتظره دچار مشكلات توليدي شده يا ورشكسته شود.
همان‌طور كه در فصل 5 گفته شد، تحقيق بازار خريد از عناصر ضروري فرآيند مديريت خريد است. فايده عمده آن اينست كه داده‌هاي گردآوري شده از طريق اين تحقيق ممكن است به عنوان يك پايه دقيق و عيني براي تصميم‌گيري‌هاي كليدي در مورد خريد سودمند باشد.
6-4 ساختار تحقيق بازار خريد
شكل 6-1 مهمترين گام‌هايي كه بايد در هنگام تحقيق بازار خريد برداشته شوند را نشان مي‌دهد. اين گام‌ها به طور مشروح‌تر عبارتند از:
1. تعيين اهداف: دقيقاً چه مسئله‌اي بايد حل شود؟ چه اطلاعاتي مطلوب است؟ اطلاعات چقدر بايد دقيق باشد؟ اگر تحقيق توسط خود مأمور خريد انجام گيرد پاسخ به اين سوالات مشكل نيست. ولي اگر تحقيق به عهده ديگران گذاشته شود تلخيص خوب داده‌ها به منظور به دست آوردن اطلاعات مفيد از آن اهميت بسزايي خواهد داشت. آيا ما درباره بررسي بازار جهاني صحبت مي‌كنيم، يا نيازمند شرح مفصلي از مجموعه محصولات و خط‌مشي بازاريابي تامين‌كننده هستيم؟ چه موقع جواب بايد در دسترس باشد؟ اين جنبه‌ها بايد به اختصار و دقيق پوشش داده شوند.
2. تحزيه و تحليل هزينه - سود: هزينه‌هاي تحقيق چقدر خواهد بود؟ چند نفرـ ساعت براي تحقيق نياز است؟ آيا ارزش اطلاعات به‌دست آمده بيشتر از مخارج تحقيق است؟
3. مطالعه امكان‌سنجي: چه اطلاعاتي فعلاً در شركت موجود است؟ چه اطلاعاتي از نشريات و آمارها در دسترس مي‌باشد؟ ممكن است در حال حاضر اطلاعات بيشتري از آنچه در ابتدا انتظار مي‌رفت، وجود داشته باشد. سرويس خوب مستندسازي (رايانه‌اي) مي‌تواند ارزشمند و گران‌بها باشد. راجع به بسياري از موضوعات، بانك‌هاي اطلاعاتي (رايانه‌اي) بين‌المللي وجود دارد (يادداشت 6-1 را ببينيد) ـ و نمايندگي‌هاي متخصص ممكن است مطالعات مربوط به بازار و محصول را در هزينه‌هاي محدود انجام دهند. اگر يك بانك اطلاعاتي عمومي مستقيماً در دسترس نيست، به زحمت آن مي‌ارزد كه در خصوص يك چنين تحقيقي از مراكز خدماتي مثل كتابخانه دانشگاه‌ها يا خدمات اطلاعات اقتصادي استفاده شوند. گام بعدي تحقيق فقط هنگامي برداشته خواهد شد كه محرز شود اطلاعات لازم در قالب نشريات و آمارها در دسترس نيست.
4. طراحي طرح تحقيق: گاهي براي به دست آوردن اطلاعات بايد اقدامات ويژه انجام داد. به طور مثال در مورد يك تامين‌كننده خاص بازرسي انجام گيرد. مثال ديگر، تجزيه و تحليل شقوق مختلف براي قرارداد ”كيت‌سازي“ است – يعني وضعيتي كه در آن خريدار به دنبال فرصت‌هايي مي‌گردد تا طبقه گسترده‌اي از محصولات (مثل بست‌ها، ملزومات رايانه‌اي) را از چند تامين‌كننده صرفاً به يك تامين‌كننده واگذار كند. علاوه بر تحقيق نظري، تحقيق عملي يعني مصاحبه با خريداران و تامين‌كنندگان نيز مورد نياز خواهد بود. داشتن آمادگي خوب براي چنين تحقيقي از روي طرح تفصيلي پروژه، اهميت دارد.
5. اجراي فعاليت‌هاي تحقيق: در مرحله اجرا، دنبال نمودن طرح پروژه‌اي كه قبلاً تهيه‌شده اهميت دارد. تصميم‌گيري اغلب به ميزان اطلاعات موجود بستگي دارد. بهانه آوردن براي توجيه خطاها در فعاليت تحقيق قابل قبول و پسنديده نيست - مسايل بالقوه بايد در موقع طراحي برنامه زماني و برآورد بار كاري تحقيق پيش‌بيني گردند.
6. تهيه گزارش تحقيق و ارزيابي: هنگامي كه تحقيق پايان پذيرفت، بايد گزارش آن تهيه گردد ـ اين گزارش بايد شامل كارهاي محوله و نتايج به‌دست‌آمده باشد. آيا خريدار پاسخ سوالاتش را گرفته است؟ آيا گزارش به شيوه‌اي جامع و فراگير تنظيم شده است؟ چه مفروضاتي، نتايج حاصله را تحت تأثير قرار مي‌دهد؟ اينها موضوعاتي هستند كه در گزارش بايد به آنها توجه نمود؛ نهايتاً نظر مأمور خريد در مورد تحقيق پس از انجام آن چيست؟ اين سوالات بايد مد نظر قرار داده شود تا از تكرار اشتباهات در آينده جلوگيري به عمل آيد.
يادداشت 6-1: منابع الكترونيكي اطلاعات در بازار عرضه |
سازمان‌هاي متوسط خريد با بودجه‌هاي كم و منابع نسبتاً كم خارج از بازي تداركات الكترونيكي نيستند. استفاده صحيح از وب حتي براي خريداران كوچك، فرصتي براي كارآمد ساختن منبع‌يابي و كاهش هزينه‌ها، با سرمايه‌گذاري پولي كم يا حتي بدون سرمايه‌گذاري فراهم مي‌كند.
نمونه چنين سايت‌هايي، e-Chemicals, Inc است. خريداران از طريق اين سايت مي‌توانند منابعي را پيدا كرده و از طريق بانك اطلاعاتي محصولات، خريد كنند. كشيده شدن خريداران به سمت اين سايت‌ها تنها به اين خاطر است كه پيشنياز جستجو و خريد فقط يك ثبت‌نام رايگان است.
از اوايل 1998 تاكنون، (www.e-Chmicals.com) e-Chemicals براي خريداران مواد شيميايي، امكان منبع‌يابي الكترونيكي را بر روي اينترنت فراهم كرده است. اين سايت براي بهبود تداركات، فروش، و توزيع مواد شيميايي صنعتي طراحي شده است. پس از انجام ثبت‌نام، مأمورين خريد مي‌توانند از طريق يك كاتالوگ تلفيقي به جستجو بپردازند و آنچه كه به آن ”بهترين قيمت“ گفته مي‌شود را بدون مذاكره هزينه‌بر و وقت‌گير به دست آورند.
آلف شرك، رئيس e-Chemicals كارآموز بازاريابي و فروش در داوكميكال[11] مي‌گويد: ”فرصت دادن به مشتري در اين بازار اهميت بسزايي دارد.“
دوازده تامين‌كننده، محصولات خود را در سايت e-Chemicals ارائه مي‌كنند ـ از جمله شركت بزرگ شيميايي دوپونت، داو و الف اتوچم[12]. حفظ و نگهداري كاتالوگ‌ها با مشاركت تامين‌كنندگاني كه مي‌توانند قيمت‌گذاري به موقع داشته باشند و تغييرات را به صورت الكترونيكي در اختيار سايت قرار دهند، صورت مي‌گيرد.
e-Chemicals براي انجام امور پشتيباني، با شركت حمل و نقل ”يلوفريت“[13] شريك شده است. خريداران مي‌توانند از طريق يك تبادل الكترونيكي يكپارچه بين e-Chemicals و يلوفريت، وضعيت سفارش را بررسي كنند. شرك مي‌گويد: ”پژوهش‌هاي اخير نشان مي‌دهد كه بررسي وضعيت سفارش يكي از مهمترين عللي است كه خريداران با تامين‌كنندگان تماس مي‌گيرند.“ ”هم‌اكنون اين كار مي‌تواند كاراتر و در هر لحظه‌اي از روز صورت پذيرد.“...
ساير بازارهاي الكترونيكي عبارتند از:*
|
فلزات |
- Metal Suppliers Online (www.Suppliersonline.com) |
|
فلزات |
- MetalSite (www.metalsite.net) |
|
اجزاي الكترونيكي |
- NetBuy (www.netbuy.com) |
|
پلاستيك‌ها |
- The Plastics Network (www.Plasticnet.com) |
|
لوازم تحقيقات پزشكي |
- BioSupplyNet (www.biosupplynet.com) |
|
مواد شيميايي |
- Chemconnect (www.Chemconnect.com) |
|
معرف‌هاي شيميايي و بيولوژيكي |
- Chemdex.Com (www.Chemdex.com) |
|
صنايع مختلف |
- PurchasingGuide.com (www.purchasingguide.com) |
(منبع: ]84[)
|
¾ |
در خصوص تحقيق بازار خريد معمولاً بين تحقيق نظري[14] و تحقيق ميداني[15] تفاوت قائل مي‌شوند. تحقيق نظري، گردآوري، تجريه و تحليل، و تفسير داده‌هايي است كه به كار تحقيق كمك مي‌كنند، ولي قبلاً توسط ديگران گردآوري شده‌اند. اين نوع تحقيق، در خريد بيشتر مورد استفاده قرار مي‌گيرد. شركت فيليپس يك سرويس مستندسازي مخصوص دارد كه پيوسته اطلاعات عمومي و فني خاص بازار را گردآوري مي‌كند. بيشتر اين اطلاعات در بولتن خريد فيليپس منتشر مي‌شود و به تمام خريداران در كشورهاي بنلوكس[16] ارسال مي‌شود. شل نيز سرويس مشابهي دارد كه توسط ”گروه برنامه‌ريزي منابع“ تهيه شده و به خريداران اطلاعاتي راجع به تامين‌كنندگان، قراردادها، پيش‌بيني‌هاي بازار و غيره ارائه مي‌دهد. خريداران نيز مي‌توانند سوالات خود را مطرح كرده و پاسخ آن را به اين سرويس واگذار نمايند.
تحقيق ميداني، گردآوري، تجزيه و تحليل و تفسير اطلاعاتي است كه نمي‌توان آنها را از طريق تحقيق نظري به دست آورد. اين تحقيق سعي مي‌كند اطلاعات جديد كسب كند؛ بازديد از نمايشگاه‌هاي صنعتي و ديدار با تامين‌كنندگان محصولات صنعتي نمونه‌هايي از روش‌هاي تحقيقي ميداني است (شكل 6-2 را ببينيد).
شكل 6-1 ساختار تحقيق بازار خريد: رويكرد گام به گام
|
· برنامه‌ريزي ديدار از نمايشگاه‌هاي تجاري بر يك مبناي ساليانه. · درخواست پيشاپيش كاتالوگ‌ها از نمايشگاه‌هايي كه قرار است از آنها بازديد شود. · تركيب نمودن ديدارها، در صورت امكان و مفيد بودن، براي نمايشگاه‌هاي مختلف. · انتخاب مكان‌ها/تامين‌كنندگان بر اساس کاتالوگ. · فکر کردن درباره موضوعات مورد بحث با تامين‌کنندگان؛ به دنبال چه اطلاعات خاصي هستيد؟ · آگاهي دادن به بخش‌هاي داخلي درباره ديدار از نمايشگاه‌هاي مورد نظر؛ آيا آنها موضوعات ديگري براي بحث دارند؟ · به دقت براي وقت خود برنامه‌ريزي كنيد؛ قبل از رفتن به نمايشگاه مسير را مشخص نمائيد. · تعيين زمان بازديد. · اگر با ديگران مي‌رويد، وظايف را تقسيم كنيد. · براساس نظرات خودتان از نمايشگاه گزارش تهيه كنيد؛ تجربيات خود را با ديگران در بنگاه در ميان بگذاريد و بحث كنيد. |
شكل 6-2 برنامه‌ريزي براي ديدار از نمايشگاه‌هاي تجاري
همه پروژه‌هاي تحقيقاتي دقيقاً مراحل فوق‌الذكر را دنبال نخواهند كرد. زمان در دسترس معمولاً بر روي طرح تحقيق محدوديت‌هايي ايجاد خواهد كرد و هر پروژه شيوه خاص خود را مي‌طلبد به طوري كه ارائه يك روش استاندارد براي تحقيق دشوار است.
6-5 موضوع تحقيق در بازار خريد
بديهي است كه تحقيق در مورد (بازار) خريد موضوعات گوناگوني را در بر مي‌گيرد. فيرن [24] سه حوزة مهم تحقيق را متمايزكرده است:
· مواد اوليه، كالاها و خدمات: اين نوع تحقيق، صرفه‌جويي يا كاهش هزينه‌هاي مربوط به خريد را هدف خود قرار مي‌دهد. همچنين مي‌تواند ريسك‌هاي شركت در خصوص تامين را با جستجوي منابع مختلف و قابل جايگزين براي تامين كاهش دهد.
· تامين‌كنندگان: تحقيق در مورد تامين‌كننده با رابطه بلندمدت با تامين‌كننده سر و كار دارد. سوالاتي كه در اين نوع تحقيق مطرح مي‌شوند به عنوان مثال عبارت است از: ”آيا تامين‌كننده قادر خواهد بود هم نيازهاي فني آينده و هم نيازهاي ما را در مورد تامين انعطاف‌پذير برآورده سازد؟“
· سيستم‌ها و روش‌ها: وجود يك سيستم اطلاعاتي خوب براي مأمورين خريد اهميت بسزايي دارد و پيوسته كوشش‌ها بايد به سمت بهبود تهيه اطلاعات هدايت شود. تكنولوژي اطلاعات و ارتباطات، امكانات زيادي را براي اين منظور فراهم مي‌كند ولي بايد براساس نيازهاي مأمورين خريد هدايت شود. در ارتباط با اين موضوع، تحقيق در مورد خريد مي‌تواند روي ساده كردن روش‌هاي اداري در روابط بين خريداران و تامين‌كنندگان نيز متمركز شود.
تمايز ديگر، تمايز بين تحقيق اقتصاد كلان، ميانه و خرد مي‌باشد (شكل 6-3 را ببينيد).
· تحقيق اقتصاد كلان[17]: اين تحقيق به محيط اقتصاد عمومي معطوف شده و بر عواملي كه مي‌توانند بر موازنه بين عرضه و تقاضا در آينده تأثير بگذارند، متمركز مي‌شود. نمونه اين عوامل، بسط و توسعه در استخدام (يا عدم استخدام) در كشور، هزينه‌هاي كارگري، شاخص قيمت مصرف‌كننده، و موقعيت سفارش مي‌باشد.
· تحقيق اقتصاد ميانه[18]: اين تحقيق بر روي بخش‌هاي اقتصادي خاص از صنعت متمركز مي‌شود و غالباً در اين سطح، اطلاعات زيادي در دفاتر مركزي آمار و ادارات کل صنايع كه در بيشتر كشورها تأسيس شده‌اند در دسترس است. اين دفاتر در مورد سودآوري هر بخش اقتصادي (صنعت)، پيشرفت‌هاي فني، هزينه كارگري، هزنه غيرمستقيم، راندمان ظرفيت، موقعيت سفارش، مصرف انرژي و غيره، اطلاعات ويژه دارند.
شكل 6-3 سه حوزه تحقيق در بازار خريد (برگرفته از [22])
· تحقيق اقتصاد خرد[19]: اين تحقيق بر روي ارزيابي نقاط ضعف و قدرت تامين‌كنندگان و محصولات به‌طور جداگانه متمركز مي‌شود. نمونه‌هاي آن عبارتند از: بررسي مالي تامين‌كنندگان، بررسي كيفيت به عنوان بخشي از برنامه تأييد تامين‌كننده، تجزيه و تحليل هزينه‌هاي تامين‌كننده و غيره. هدف در اينجا شناخت دقيق و توانايي‌هاي خاص تامين‌كننده و موقعيت بازاري او در بلندمدت است.
جدول 6-1 موضوعات نمونه‌اي را براي هر سه دسته از تحقيق در مورد بازار خريد نشان مي‌دهد.
|
جدول 6-1: پارامترهاي اصلي كه در تحقيق بازار خريد بايد مطرح شوند (برگرفته از [17]) | |
|
سطح |
پارامتر |
|
اقتصاد كلان |
چرخه تجاري و رشد اقتصادي توسعه صنايع توليدي توسعه نرخ راندمان در صنعت توسعه قيمت (مثلاً ارزهاي خارجي و تورم) نرخ بهره توسعه دستمزدها توسعه بهره‌وري جو سياسي |
|
اقتصاد ميانه |
تجزيه و تحليل عرضه و تقاضا نرخ راندمان وضعيت سفارش و فروش‌ها موجودي‌ها ساختار بازار |
|
اقتصاد خرد |
وضعيت مالي ساختار سازماني كيفيت كالاهاي تحويل داده‌شده عملكرد تحويل زمان پيشبرد تحويل شرايط عمومي كيفيت خدمات مالكيت و سهام ساختار هزينه ـ قيمت سطح قيمت |
6-6 تحقيق بازار خريد و تكنولوژي اطلاعات*
پيشتر در اين فصل نشان داده شد كه چگونه ممكن است تكنولوژي اينترنت براي تحقيق در بازار خريد مورد استفاده بگيرد. اخيراً، شركت‌ها شيوه‌هاي بسياري را شناخته و كشف كرده‌اند كه در آن اين تكنولوژي جديد مي‌تواند از عمليات خريد و راهبردهاي آنها حمايت و پشتيباني كند. مثال‌هاي زير اين نكته را بيشتر روشن مي‌سازند:
· شركت‌هايي همچون گراسو[20] توليدكننده متوسط تجهيزات حرارتي ـ برودتي و بخشي از گروه بزرگ جرمن[21] با واحدهاي تجاري در اطراف جهان، يك شبكه داخلي (اينترانت) براي خريد در طي سه ماه راه‌اندازي نموده‌اند كه تبادل اطلاعات مربوط به محصول، تامين‌كننده و قراردادها را در بين تمام سايت‌ها امكان‌پذير مي‌سازد. سرمايه‌گذاري: كمتر از 000/35 دلار براي نرم‌افزار (مجوزها) و آماده‌سازي سه ماهه آن. اين سيستم به نرم‌افزار Microsoft Outlook متكي است. ساير شركت‌هاي توليدي از صنايع خودروسازي و رايانه گرفته تا صنايع غذايي و نوشابه‌سازي سيستم‌هاي مشابهي با استفاده از نرم‌افزار Lotus Notes ايجاد كرده‌اند.
· مركز اطلاع رساني مثل Wer Liefert Was, Kompass, ABC, Yellow Pages در حال حاضر از طريق سايت‌هايشان در دسترس هستند كه نشاني تامين‌كنندگان تمام كشورهاي عمده EC را ارائه كرده و خريداران را قادر مي‌سازد در زمان بسيار كوتاهي به بررسي بازار بپردازند. بنابراين اين امكان وجود دارد كه فهرست بلندي از تامين‌كنندگان بالقوه فقط در عرض چند دقيقه تهيه شود. اطلاعات راجع به تامين‌كننده (درخصوص مجموعه محصولات، منابع، ثبات مالي) را مي‌توان از طريق جستجوهاي گسترده در بانك اطلاعاتي و به طور مستقيم از طريق ارسال اي‌ميل به تامين‌كننده به دست آورد. استعلام بها نيز مي‌تواند از طريق سيستم‌هاي سفارش‌دهي رايانه‌اي ساده يا به طور مستقيم از طريق ارسال اي‌ميل به تامين‌كننده مربوطه انجام گيرد.
· سوني از سايت خريد خود براي جذب تامين‌كنندگان جديد براي كالاهايي مشخص استفاده مي‌كند (يادداشت 5-3 را نيز ببينيد). در اين سايت از تامين‌كنندگان درخواست مي‌شود در خصوص قطعاتي كه عرضة آنها در بازار كم است پاسخ خود را ارسال دارند. تامين‌كنندگان مي‌توانند پرسشنامه SQA را پر كرده و آن را مستقيماً به وسيله اي‌ميل به سوني ارسال كنند. بدين ترتيب، اينترنت به طور جدي براي ”بازاريابي معكوس“ مورد استفاده قرار مي‌گيرد. ناسا و زيمنس از سايت خريد خود نيز به همين طريق استفاده مي‌كنند.
· شركت‌هايي همچون FedEx ، DHL woldwid Express و UPS از طريق اينترنت پيوندهايي ايجاد كرده‌اند كه شركت‌ها را قادر مي‌سازد تحويل‌هاي خود را رديابي و پيگيري كنند. بعضي از اين سايت‌ها تحليل هزينه‌هاي حمل و نقل به هر بندر مقصد را انجام مي‌دهند كه اين امر خريداران را قادر مي‌سازد تا رقابتي‌ترين منابع تامين را از لحاظ حمل و نقل پيدا كنند.
· هرچند پرداخت الكترونيكي هنوز مشكل و پر دردسر بوده و مطمئن نيست، ولي در اين عرصه به سرعت پيشرفت حاصل مي‌شود. در تجارت كالاهاي مصرفي، چند شركت ارقام مربوط به گردش معاملات خريد و فروش و درآمدهاي مالي خود را اعلان كرده‌اند (مثل CD Direct ، Amazon و DEll). هر چند از نظر قانوني هنوز تأييد نشده است، ولي انتظار مي‌رود كه تجارت الكترونيكي و پرداخت الكترونيكي به سرعت در سال‌هاي آتي رشد پيدا كند.
مثال‌هاي ديگري را مي‌توان به اين فهرست اضافه كرد. يادداشت 6-2 به طور خلاصه نشان مي‌دهد كه چگونه اينترنت مي‌تواند امروزه در عرصه خريد مورد استفاده قرار بگيرد. با توجه به اين فهرست بديهي است كه الكترونيكي كردن خريد با سرعت زياد توسعه خواهد يافت. ابزارهاي جديد پشتيباني‌شده با تكنولوژي اطلاعات (IT) در سال‌هاي آينده در دسترس قرار خواهند گرفت، ولي نه فقط براي خريداران. همين ابزارها براي ساير بخش‌هاي درون شركت (كه به طور كلي نسبت به همتاهاي خود در سازمان خريد به رايانه مجهزتر هستند) نيز در دسترس خواهد بود كه گاهي جهت‌گيري مجدد و جدي امور سنتي خريد در شركت‌ها را ايجاب خواهد نمود.
|
يادداشت 6-2: كاربردهاي اينترنت و اينترانت در تحقيق در بازار خريد و تامين |
تحقيق بازار خريد و انتخاب تامين‌كننده. Yellow Pages, Wer Liefert Was، Industrynet، نمونة كل سايت‌هايي هستند كه از آنها براي يافتن تامين‌كنندگان (جديد) استفاده مي‌شود.
گرفتن مشخصات محصول مناسب: شرح محصول(ها) ممكن است از سايت Purchasing Extranet به دست آيد.
بررسي معرف‌هاي تامين‌كننده: معرف‌هاي مالي و عملكرد تامين‌كننده ممكن است از طريق سايت Dun & Bradstreet بررسي گردد.
ارسال درخواست‌نامه براي اخذ طرح پيشنهادي: اين كار ممكن است به وسيله اي‌ميل مستقيم به تامين‌كننده يا از طريق سايت تامين‌كننده انجام پذيرد.
اطلاعات مناقصه: از طريق واسطه‌هاي متخصص همچون Bidcast يا Tander Daily ارائه مي‌شود.
مزايده واقعي: Free Markets Online نرم‌افزاري به منظور سازماندهي مزايده در بين تامين‌كنندگان براي تك‌تك خريداران فراهم كرده است. بعضي از خرده‌فروشان بزرگ (مثل Wehkamp در هلند) مزايده‌هاي روزانه براي كالاهاي آماده براي فروش دارند.
بازاريابي معكوس: بعضي از پيمانكاران و توليدكنندگان بزرگ (مثل ناسا و سوني) سايت مخصوص خريد دارند كه بر روي آن محصولاتي را در معرض نمايش قرار داده و براي آنها در جستجوي تامين‌كنندگان جديد مي‌باشند. بررسي اوليه تامين‌كنندگان از طريق پر كردن يك پرسشنامه مفصل انجام مي‌گيرد.
خريد كالاها: برخي از كالاهاي عمده را مي‌توان اكنون از طريق اينترنت به صورت online مشاهده كرد كه اين امر خريداران را قادر مي‌سازد خريدهاي خود را ساعت به ساعت مديريت كنند و بتوانند خريدها را در لحظه مناسب انجام دهند.
پيگيري ارسال: DHL Wordwide Express, FedEx و UPS سايت‌هاي جامعي دارند كه در آنها نرخ‌هاي كرايه را مي‌توان براي حمل با كشتي، كاميون و غيره به دست آورد.
پرداخت الكترونيكي: پرداخت ممكن است به كارت‌هاي اعتباري و كارت‌هاي مخصوص خريد نياز داشته باشد. كه در اين حالت خريد بدون پر کردن فاكتورهاي كاغذي انجام مي‌گيرد.
آموزش و پرورش: برخي از دانشگاه‌ها و سازمان‌هاي حرفه‌اي سايت‌هايي دارند كه در آنها برنامه‌هايي آموزشي در زمينه مديريت خريد و تامين ارائه مي‌كنند.
6-7 مقدمه تحقيق بازار خريد
هر بخش خريد آگاهي و اطلاعات زيادي راجع به بازار خريد دارد. ولي نگراني مديران، نحوه در دسترس قرار دادن اين آگاهي و تجربه به ديگر بخش‌ها به شيوه كارآمد است. فيرن [24] به منظور اجراي تحقيق بازار خريد سه روش ممكن براي شركت‌ها ذكر مي‌كند.
· ايجاد يك بخش ستادي مجزا: يك راهكار ممكن، تخصيص تمام فعاليت‌هاي مربوط به تحقيق بازار خريد به يك بخش ستادي مجزاست. مزيت عمده اين روش اين است كه تحقيق مذکور مي‌تواند به متخصصين و كارشناساني كه از روش‌هاي تحقيقاتي خاص آگاهي دارند، واگذار شود. در صورت انتخاب اين راهكار، ايجاد ارتباطات خوب بين محققين و خريداران بايد تضمين گردد تا از مفصل شدن و يا جنبه نظري پيدا كردن بيش از حد تحقيق جلوگيري شود.
· تحقيق در بازار توسط ماموران خريد انجام گيرد: مزيت اين روش آن است كه تحقيق فقط در موضوعاتي كه مأمورين خريد مناسب مي‌دانند انجام خواهد شد؛ اين نيز درگير شدن آنها را در اين فعاليت بيشتر مي‌كند. ولي مانع اصلي در اين راه اين است كه ماموران خريد وقت كافي براي تحقيق نظام‌مند ندارند چون دايماً مجبورند وقتشان را صرف موارد فوري كنند. عيب‌هاي ديگر اين روش عبارتند از: عدم آگاهي بيشتر ماموران خريد از روش‌هاي تحقيق در بازار و منابع بالقوه اطلاعاتي، و عدم وجود مركزي براي تمام اطلاعات گردآوري شده.
· كار با گروه‌هاي تحقيقاتي: يك راه حل مناسب آن است كه گروه‌هاي تحقيقاتي ويژه و موقتي تشكيل دهيم كه هم ماموران خريد و هم محققين را شامل شود؛ در صورت لزوم، متخصصين ديگري را مي‌توان، بسته به پيشرفت كار، دعوت به همكاري كرد. مزيت ديگر اين روش، جهت‌گيري وظيفه‌اي اين نوع گروه‌هاست، بدين معني كه يك برنامه كاري واضح و صريح تهيه مي‌شود. هر چند اين شيوه از نقطه نظر هزينه‌ها ترجيح داده خواهد شد، ولي چند ايراد به آن وارد است. در عمل، كار بر روي يك پروژه تحقيقاتي در ضمن فعاليت‌هاي روزانه دشوار است زيرا فعاليت‌هاي روزانه اولويت دارند، از اين‌رو تحقيق در بازار را تحت تأثير قرار مي‌دهد. به همين دليل است كه برنامه‌ريزي خوب پروژه ضروري است. تجربه نشان مي‌دهد كه تشكيل يك دپارتمان كوچك با ستاد متخصص براي شركت‌هاي بزرگ، مناسب است؛ براي شركت‌هاي كوچكتر، شيوة گروهي بهترين روش خواهد بود. وقتي تحقيق در مورد بازار و تامين‌كننده بر عهده مامور خريد گذاشته شود، اين تحقيق فقط در وقت آزاد وي صورت خواهد پذيرفت. بعيد نيست كه شركت‌هاي با محققين اختصاصي، تحقيق بيشتري در مورد بازار انجام دهند ([24])، و اين بي‌ترديد نتايج مثبتي براي شناخت بازارهاي عرضه در اين شركت‌ها دارد.
6-8 خلاصه
آشفتگي و تلاطم هميشگي در بازارهاي جهاني تامين، تحقيق بازار خريد را به يك فعاليت حياتي تبديل مي‌كند. تحقيق در مورد بازار تامين براي آگاهي پيدا كردن راجع به تغييرات تكنولوژي، بازارهاي تامين‌كنندگان، ارزيابي رقابت مجموعه تامين‌كنندگان فعلي و پيگيري تغييرات نرخ‌هاي ارز لازم است. اين موضوعات را مي‌توان با استفاده از روش‌هاي مختلف بررسي نمود. بين تحقيق كيفي و كمي تفاوت گذاشته شده است. تحقيق در مورد بازار خريد مي‌تواند تهيه داده‌ها در رابطه با خط‌مشي‌هاي كوتاه‌مدت و درازمدت را هدف خود قرار دهد.
براي تحقيق يك شيوه گام به گام توصيه مي‌شود. ابتدا، اهداف تحقيق بايد به روشني تعيين و تدوين گردد. به واسطه اين فعاليت به چه پرسش‌هايي بايد پاسخ داد؟ آيا ارزش اطلاعاتي كه گردآوري مي‌شوند احتمالاً از هزينه‌هاي تحقيق بيشتر خواهد بود؟ در حال حاضر چه اطلاعاتي درباره موضوع در دسترس است؟ در بيشتر موارد، تحقيق نظري كافي خواهد بود. در برخي موارد خاص، تحقيق ميداني و بررسي‌هاي ديگري ممكن است لازم باشد، هر چند اين امر به هزينه‌هاي اين فعاليت و زمان انجام آن اضافه مي‌كند. سرانجام، نتايج تحقيق بايد در يك گزارش دقيق ارائه گردد.
همان‌طور كه گفته شد، اينترنت فرصت‌هاي فراواني براي بررسي بازار خريد فراهم مي‌آورد. براي برخي از كالاها و خدمات، فقط با استفاده از تكنولوژي اينترنت ممكن است اطلاعاتي يافت شود كه به تمام جوانب چرخه خريد پوشش دهد. و اين فرصت‌ها و امكانات هر روز توسعه مي‌يابد! بنابراين براي خريداران بسيار اهميت دارد كه راجع به اين رسانه آگاهي پيدا كنند، چون اينترنت بازارهاي تامين را شفاف‌تر از قبل مي‌كند. اين نه تنها براي تحقيق اقتصاد كلان، بلكه براي تحقيق در مورد تك‌تك تامين‌كنندگان نيز صادق است.
بيشتر تحقيقات احتمالاً توسط خود مامورين خريد انجام مي‌شود. ولي براي موضوعات خاص، وجود يک ستاد پشتيباني مناسب خواهد بود. در موارد خاص، تحقيق بازار خريد ممكن است توسط يك نمايندگي خارجي متخصص در زمينه تحقيق در مورد بازار انجام گيرد. ستاد متخصص خريد معمولاً فقط در شركت‌هاي بزرگ چندمليتي يافت مي‌شود.
6-9 تكاليف
6-1. مهمترين منابع داخلي و خارجي اطلاعات راجع به تحقيق بازار خريد را چه چيزهايي مي‌دانيد. حداقل هشت منبع را براي هر طبقه نام ببريد.
6-2. آيا فكر مي‌كنيد تحقيق بازار خريد براي هر كالايي لازم است؟ فكر مي‌كنيد اين تحقيق براي چه نوع محصولاتي مناسب‌تر خواهد بود؟ ايده‌هاي خود را با رويكرد پورتفوليو كه در فصل 7 ارائه شده، ربط دهيد.
6-3. براي كالاهاي زير با استفاده از تكنولوژي اينترنت، بررسي بازار خريد را انجام دهيد:
· 100 تن ورق فولادي (Mod 1119C و 1144C ورق‌هاي فولادي ماشينكاري نشده، (1 اينچ ضخامت، 100 اينچ عرض).
· 10 رايانه، حداقل شرايط: پنتيوم II، Mhz 233، مونيتور TFT 3/11، ديسك سخت Gb2.
· مجموعه ملزومات اداري زير:
ـ 50 كاغذ سوراخ‌كن
ـ 100 دستگاه منگنه (دوخت)
ـ 100 خودكار بيک
ـ 100 پاكت پستي
ـ 100 بسته كاغذ A4 (خط‌دار)
6-4. بين تحقيق اقتصاد كلان، ميانه و خرد تفاوت گذاشته شده است. چند منبع اطلاعاتي نام ببريد كه براي انواع تحقيق بازار خريد بتوان از آنها كمك گرفت.
6-5. تكنولوژي اينترنت به روي هر كسي باز است. نه تنها براي مامورين خريد بلكه براي كاربران و بودجه‌گزاران سازمان‌ها نيز آشناست. اينترنت چگونه شغل مامورين خريد را تغيير خواهد داد؟ بحث كنيد.
[1]. Dun & Bradstreet (D&B)
[2]. Supply Base
[3]. Chris Golec
[4]. Dave Otterness
[5]. Flextronics international
[6]. Supplier Evaluation Report
[7]. Supplier Performance Review
[8]. Lucent technologies
[9]. Philips Eletronics
[10]. Fearon
[11]. Dow chemical
[12]. Elf Atochem
[13]. Yellow Freight
* ساير سايت‌هايي كه براي خريداران مناسب هستند را مي‌توان در سايت انجمن توسعه خريد و تامين دانشگاه صنعتي آيندهوون يافت (www.tue.nl/tm/ipsd).
[14]. Desk Research
[15]. Field Research
[16]. همبستگي اقتصادي کشورهاي هلند، بلژيک و لوگزامبورگ
[17]. Macroeconmic Research
[18]. Mesoeconomic Research
[19]. Microeconomic Research
* اين پاراگراف از ]101[ برداشت شده است.
[20]. Grasso
[21]. German
این وبلاگ با این هدف ایجاد شد تا آغازی باشد برای معرفی و در دسترس قرار دادن آثاری که میتوان خارج از چارچوبهای دست و پاگیر به دست مخاطب آن رسانید. ابتدا با به اشتراک گذاشتن آثار خود شروع کردم اگر شما هم یاری کنید وبلاگ به سایتی جامع تبدیل خواهد شد. اگر مطالب برایتان مفید بود خواهش میکنم با پرداخت هزینه ای اندک ما را در نشر آثار دیگر کمک کنید