رتبه‌بندی عملکرد سازمانها نسبت به شاخص‌های مدیریت

1-3) مقدمه

از آنجا که هدف این پژوهش شناسایی و رتبه بندی شاخص های مدیریت منابع انسانی مؤثر بر عملکرد سازمان و سنجش عملکرد سازمان های تحت مطالعه نسبت به این شاخص ها می باشد،در این پژوهش از روش های ریاضی مبتنی بر منطق فازی استفاده گردیده است.در این فصل در ابتدا مقدمه ای در مورد روش شناسی تحقیق بیان خواهد شد و در ادامه در مورد جامعه و نمونه آماری،روش نمونه گیری و تعیین حجم نمونه بحث خواهد شد.همچنین ابزار سنجش این پژوهش که شامل دو پرسشنامه رتبه بندی شاخص ها و سنجش عملکرد سازمان های تحت مطالعه نسبت به این شاخص ها می گردد را مورد بررسی قرار داده و روایی و پایایی آن ها شرح داده خواهد شد.

2-3) روش شناسی تحقیق

پایه هر علمی، روش شناخت آن است.اعتبار و ارزش قوانین هر علمی به روش شناختی مبتنی است، که در آن علم به کار می­رود. از جمله ویژگی‌های مطالعه علمی که هدفش حقیقت یابی است، استفاده از یک روش تحقیق مناسب می‌باشد و انتخاب روش تحقیق مناسب ، به اهداف تحقیق، ماهیت و موضوع مورد تحقیق و امکانات اجرایی تحقیق بستگی دارد و هدف از تحقیق، دسترسی دقیق و آسان به پاسخ پرسش‌های تحقیق است.(خاکی، 1386، 183)

انواع روش تحقیق عمدتاً به دو دسته کلی شامل روش تحقیق بر حسب نوع استفاده (تحقیقات بنیادی، تحقیقات کاربردی و تحقیقات توسعه‌ای) و روش تحقیق بر حسب نحوه گردآوری داده‌ها (تحقیق تاریخی ، تحقیق توصیفی ، تحقیق پیمایشی، تحقیق میدانی ، تحقیق کاربردی – نظری و مانند آن) تقسیم می‌شود.

تحقیق حاضر با توجه به اینکه کاربرد نتایج آن اهمیت بسزایی برای مدیران و کارشناسان شهرداری اصفهان و سازمان های تحت مطالعه دارد،از نظر هدف تحقیقی کاربردی است. تحقیق کاربردی در جستجوی دست­یابی به یک هدف علمی است و تاکید آن بر تأثیر سعادت و رفاه توده مردم و مطلوب بودن فعالیت است و توسعه شیوه­های علمی فعالیت­های اجرایی را به دست می­دهد.(کوهن و هالیدی، 1372، 38)

تحقیق توصیفی شامل مجموعه روش هایی است که هدف آن ها توصیف کردن شرایط یا پدیده ی مورد بررسی است.اجرای تحقیق توصیفی می تواند صرفاً برای شناخت بیشتر شرایط موجود یا یاری دادن به فرآیند تصمیم گیری باشد.(بیات،1387،110) به منظور انجام تحقیق حاضر به دلیل ماهیت مسأله تحقیق از روش تحقیق توصیفی– پیمایشی استفاده گردید.

 

تحقیق پیمایشی برای گردآوری داده‌های مربوط به زمان حال به کار می‌رود.در این روش پژوهشگر در شرایطی نیست که بتواند متغیرهای محیط را دستکاری کند و کنترل کمتری بر محیط پژوهش دارد و به دنبال آشنایی بهتر وکامل­تر از وضع موجود است. پیش فرض اصلی روش پیمایش آن است که با به کارگیری دقیق روش های علمی می توان از طریق مطالعه ی یک نمونه به تعمیم نتایج آن به یک جامعه بزرگ تر نائل شد.(کومار، 1374، 61)

-33) جامعه آماری

با توجه به هدف پژوهش که  رتبه بندی عملکرد سازمان های تحت مطالعه نسبت به شاخص های مدیریت منابع انسانی شناسایی و اولویت بندی شده می باشد،در این پژوهش  دو جامعه آماری مورد استفاده قرار خواهد گرفت. به این ترتیب جامعه آماری اول،صاحب نظران رشته مدیریت منابع انسانی خواهند بود که به منظور توزیع پرسشنامه اول و جهت رتبه بندی شاخص های مدیریت منابع انسانی مؤثر بر عملکرد سازمان مورد توجه قرار خواهند گرفت.لذا در پژوهش حاضر جامعه آماری اول شامل اساتید مدیریت منابع انسانی دانشگاه و مدیران و کارشناسان منابع انسانی شهرداری اصفهان و سازمان های وابسته می باشد،که به عنوان صاحب نظران این رشته در دو بعد نظری و عملی مد نظر قرار خواهند گرفت و مجموعاً 16 نفر می باشند.

جدول 1-3)  تعداد جامعه آماری جهت توزیع پرسشنامه اول

جامعه آماری	تعداد
اساتید مدیریت منابع انسانی دانشگاه شاهد	5
اساتید مدیریت منابع انسانی دانشگاه اصفهان	5
مدیران منابع انسانی شهرداری اصفهان و سازمان های وابسته	6

 

جامعه آماری دوم نیز شامل کلیه مدیران و کارمندان سازمان های تحت مطالعه می گردد که به منظور توزیع پرسشنامه دوم و جهت رتبه بندی عملکرد سازمان های تحت مطالعه نسبت به شاخص های مدیریت منابع انسانی مطرح شده مد نظر قرار خواهد گرفت. تعداد کارمندان سازمان های تحت مطالعه(سازمان فرهنگی تفریحی،سازمان خدمات موتوری،سازمان پایانه های مسافربری،آتش نشانی) در این پژوهش 587 نفر است که با مراجعه به بخش امور سازمان های شهرداری اصفهان و سؤال از مسئولین مربوطه در این سازمان ها به دست آمده است.

 

جدول 2-3) تعداد جامعه آماری جهت توزیع پرسشنامه دوم

جامعه آماری	تعداد
سازمان آتش نشانی	204
سازمان پایانه های مسافربری	97
سازمان خدمات موتوری	110
سازمان فرهنگی تفریحی	176

3-4) روش نمونه گیری

نمونه تحقیق عبارت است از یک گروه منتخب از جامعه تحقیق، که باید دارای خصوصیات و صفات جامعه تحقیق باشد تا بتوان نتایج تحقیق را به آن تعمیم داد.در این پژوهش از روش نمونه­گیری تصادفی ساده استفاده شده است. در این روش اعضای جامعه آماری یک شانس معین و برابر برای انتخاب شدن به عنوان آزمودنی دارند. زمانی که بدین گونه اعضاء را انتخاب می­کنیم، احتمال زیاد دارد که الگوی پراکنش ویژگی­هایی که در تحقیق خود بدان علاقه­مند هستیم، به همان صورت در عناصری که برای نمونه بر­می­گزینیم توزیع شده باشد. لذا این روش، کم‌ترین سوگیری و بیشترین تعمیم­پذیری را دارا می­باشد. به طور کلی در این روش نمونه­گیری به هر یک از افراد جامعه احتمال مساوی داده می­شود تا در نمونه انتخاب شوند.(سرمد، بازرگان و حجازی، 1385،  97)

نمونه­گیری تصادفی دارای سه شرط اساسی است:

1- احتمال انتخاب شدن در گروه نمونه برای همه افراد یکسان است؛

2-    احتمال انتخاب شدن در تمامی مراحل نمونه­گیری ثابت بماند؛

3-    انتخاب شدن هر فرد تأثیری در انتخاب شدن افراد دیگر نداشته باشد.(خلیلی شورینی، 1375، 163)

از آنجایی که در پژوهش حاضر دو جامعه آماری مورد استفاده قرار خواهد گرفت، لذا دو نمونه آماری نیز خواهیم داشت.به این ترتیب نمونه آماری اول مدیران و کارشناسان منابع انسانی شهرداری اصفهان و سازمان های وابسته و همچنین اساتید مدیریت منابع انسانی دانشگاه خواهند بود که از طریق سرشماری مشخص خواهند شد.از طرفی با توجه به این که در پژوهش حاضر جامعه آماری دوم شامل کلیه مدیران وکارمندان سازمان های وابسته تحت مطالعه می باشد، نمونه آماری دوم با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده از این جامعه انتخاب گردید.در نتیجه با توجه به فرمول نمونه گیری جامعه محدود،حجم نمونه برآورد شده ­است و پس از تعیین حجم نمونه، اعضاء نمونه با استفاده از روش تصادفي ساده انتخاب شدند.

3-5) تعیین حجم نمونه

انتخاب حجم نمونه در طرح­ریزی یک تحقیق، از آنجا که نشان دهنده واقعیت­های جامعه است و از آن تبعیت می­کند، از موضوع­های کلیدی بررسی است. انجام هر تحقیق علمی مستلزم صرف هزینه و زمان است. به همین دلیل امکان بررسی کامل جمعیت به طور «سرشماری»[1] وجود ندارد، لذا محققان با توجه به چنین واقعیتی درصدد بر می­آیند که از طریق «نمونه گیری»[2]اطلاعات احتمالی را با استفاده از تحلیل داده­های جمع­آوری شده پیرامون نمونه، به دست آورند و در نهایت از طریق «تعمیم»[3]این اطلاعات را به جامعه اصلی منتسب نمایند.حجم نمونه به عنوان یک عامل، بر روی خطای متوسط تأثیر می­گذارد و از همین روست که درست بودن آن سبب بالا رفتن گویایی نمونه می­شود. افزون بر این، صحت و دقت نمونه­گیری موجب کاهش هزینه مشاهدات و صرفه­جویی انجام بررسی می­گردد.(خاکی، 1386،  188)

از آنجایی که در پژوهش حاضر دو جامعه آماری مورد استفاده قرار گرفته است، لذا دو نمونه آماری نیز خواهیم داشت.به این ترتیب نمونه آماری اول مدیران و کارشناسان منابع انسانی شهرداری اصفهان و سازمان های وابسته و همچنین اساتید مدیریت منابع انسانی دانشگاه خواهند بود که از طریق سرشماری مشخص شده و برابر با تعداد جامعه آماری اول یعنی 16 نفر می باشد.

از آنجایی که در پژوهش حاضر جامعه آماری دوم شامل کلیه مدیران و کارمندان سازمان های وابسته تحت مطالعه می شود،لذا جامعه محدود بوده و فرمول مناسب برای تعداد نمونه (n) عبارت است از رابطه (3-1):

N: حجم جامعه؛

n: حجم نمونه؛

Z_α/2: میزان برآورد با در نظر گرفتن ضریب اطمینان 95% که این مقدار برابر با 96/1 می­باشد؛

­e: (دقت برآورد) تفاضل نسبت واقعی صفت در جامعه با میزان تخمین محقق برای وجود آن صفت در جامعه است که در تحقیق حاضر ، 07/ در نظر گرفته شد؛

 q: نسبت عدم موفقیت در بین افراد نمونه است که عدد 50% در نظر گرفته شده استq=1-p؛

p: نسبت موفقيت که آن را 50% در نظر مي‌گيرند.

n=  = 147

همان گونه که در فرمول نیز مشاهده می شود، حجم کل نمونه آماری دوم 147 نفر است که با استفاده از روابط تخصیص به نسبت تعداد پرسشنامه ای که در هر یک از سازمان های تحت مطالعه باید توزیع شود مشخص شده و در جدول زیر مشاهده می شود:

رابطه (3-2)

n_k=p_k nتعداد افراد نمونه در هر سازمان              

p_k= نسبت افراد در هر سازمان جامعه                 

N_kتعداد افراد در هر سازمان                                  

 

جدول 3-3) تعداد نمونه آماری جهت توزیع پرسشنامه دوم

نمونه آماری	تعداد
سازمان آتش نشانی	51
سازمان پایانه های مسافربری	24
سازمان خدمات موتوری	28
سازمان فرهنگی تفریحی	44

به طور مثال با توجه به رابطه(3-2) برای سازمان فرهنگی تفریحی داریم:

N=587,n=147,N_k=204,p_k=  =0/35

       و در نتیجه داریم:                      n_k=0/35 147=51

3-6) ابزارهاي گردآوري داده­ها

هر پدیده­ای از نظر کمی و کیفی ویژگی­هایی دارد که آگاهی در مورد این ویژگی­ها به ماهیت و دست‌یابی به آن‌ها وابسته است. این پدیده­ها به عنوان متغیر در طول زمان دچار تحول و دگرگونی می­گردند. هدف از هر تحقیق اعم ازتوصیفی یا تبیینی، دست‌یابی به اطلاعات در مورد این تغییرات است. یافتن پاسخ و راه­حل برای مسأله انتخاب شده در هر تحقیق، مستلزم دست یافتن به داده­هایی است که از طریق آن‌ها بتوان فرضیه­هایی را که به عنوان پاسخ­های احتمالی و موقتی برای حل مسأله تحقیق مطرح شده­اند را آزمون کرد.(خاکی، 1386، 148)

در این پژوهش از روش­های زیر برای جمع­آوری داده­ها استفاده شده است:

1-    بررسی و مطالعه کتب و پایان­نامه­هایی که در رابطه با متغیر­های این پژوهش نگاشته شده است.

2-    استفاده از مقالات داخلی و خارجی که پیرامون موضوع­های مرتبط با پژوهش به رشته تحریر درآمده است.

3-    استفاده از پرسشنامه به عنوان مهم‌ترین ابزار جمع­آوری داده­ها.

3-7) ابزار سنجش تحقیق

ابزار اصلی مورد استفاده در این تحقیق، پرسشنامه است. پرسشنامه یکی از ابزارهای رایج تحقیق و روشی مستقیم برای کسب داده­های پژوهش است.اين ابزارپژوهش،روشي مؤثر براي گردآوري داده‏ها به شكل ساخت یافته وقابل مديريت به حساب مي­آيد.(مقیمی، 1377، 79)

در این تحقیق از دو پرسشنامه استفاده خواهد  گردید.با پرسشنامه های مذکور طی دو مرحله،اطلاعات مورد نیاز پژوهش گردآوری خواهد شد. بر این اساس در مرحله اول بر اساس جداول مقایسات زوجی ،ابتدا شاخص های اصلی مدیریت منابع انسانی و سپس زیر شاخص های مربوط به هر کدام از شاخص ها مورد سنجش و مقایسه قرار خواهند گرفت تا بر اساس فرآیندهای تکنیک AHP فازی ،وزن نسبی و رتبه هر یک از شاخص ها و زیر شاخص های مربوط به آن از لحاظ تأثیرگذاری بر عملکرد سازمان مشخص گردد. قسمت دوم پرسشنامه نیز برگرفته از پرسشنامه ی یکی از مقالات پایه تحقیق با آلفای کرونباخ 879/0 است.این پرسشنامه توسط اینتان عثمان[4] و همکارانش در تحقیقی با عنوان ((بررسی ارتباط بین شاخص های منابع انسانی و عملکرد سازمان:سنجش عملی سازمان ها در مالزی)) در سال 2011 در تعدادی از سازمان های کشور مالزی مورد استفاده قرار گرفته است.در تحقیق حاضر بر حسب شکل خاص پژوهش که سنجش عملکرد سازمان های تحت مطالعه نسبت به شاخص های مورد نظر است و با توجه به نظرات استادان راهنما و مشاور، تغییرات لازم در آن اعمال  شده و پس از تأیید روایی آن، برای سنجش پايايي پرسشنامه با استفاده از پایلوت، از نرم افزار SPSS شده است. بر همین اساس در پرسشنامه دوم عملکرد سازمان های تحت مطالعه نسبت به شاخص های مطرح شده در مدیریت منابع انسانی مورد سنجش قرار خواهد گرفت تا بتوان در نهایت بر اساس تکنیک TOPSIS فازی ،اقدام به رتبه‌بندی‌ عملکرد سازمان های مذکور نسبت به این شاخص ها نمود. اين پرسشنامه شامل 35 سؤال براي سنجش عملکرد سازمان های تحت مطالعه نسبت به 31 زیر شاخص شناسایی شده است. جدول شماره (3-4) موارد سنجش شده در اين پرسشنامه را مشخص مي­سازد.

 

جدول 3-4) شاخص­هاي مدیریت منابع انسانی و گزاره های  سنجش آن­ها

رديف	نام شاخص	شماره گزاره­ها
1	برنامه‌ریزی منابع انسانی	1 تا 5
2	کارمندیابی و گزینش	6 تا 8
3	طراحی شغل	9 تا 13
4	آموزش و توسعه	14 تا 18
5	ارزیابی عملکرد	19 تا 21
6	نظام جبران خدمات	22 تا 25
7	ارتباطات کارکنان	26 تا 32
8	سلامت و بهداشت کارکنان	33 تا 35

 

3-7-1)روایی[5](اعتبار)پرسشنامه ها

روایی از واژه روا به معنی جایز و درست گرفته شده­ است و به معنای صحیح و درست بودن است. مقصود از«روایی» آن است که وسیله انداز­ه­گیری، بتواند خصیصه و ویژگی­های مورد نظر را اندازه بگیرد. اهمیت روایی آن است که اندازه­گیری­های نامتناسب و ناکافی می­تواند هر پژوهش علمی را بی‏ارزش و ناروا سازد.(خاکی، 1386، 288)

در پرسشنامه اول به دلیل آن که از یک سری جداول استاندارد و از قبل طراحی شده و مرتبط با تکنیک AHP استفاده گردیده است،لذا می توان گفت که این پرسشنامه از روایی قابل قبولی برخوردار است.

در پرسشنامه دوم سعی شد جهت دستیابی به اعتبار لازم در طراحی پرسشنامه، پس از انجام مطالعات مقدماتی پیرامون موضوع و مشورت با اساتید راهنما و مشاور و نیز کارشناسان مربوطه در سازمان، تغییرات لازم در متن و محتوای پرسشنامه صورت گیرد.بنابراین در این پژوهش سعی گردیده است که ابهام سؤالات پرسشنامه دوم حداقل گردد و مفاهیم و اطلاعات تا حد زیادی گویا،روشن و روان باشد به طوری که تا حد امکان برای پاسخگویان مفهوم واحدی داشته باشد.با توجه به این اقدامات و تدابیر در نظر گرفته شده می توان گفت که پرسشنامه دوم نیز از روایی قابل قبولی برخوردار است.

 

3-7-2)پایایی[6](اعتماد) پرسشنامه ها

پایایی یکی از ویژگی­های فنی ابزار اندازه­گیری(پرسشنامه) است. مفهوم یاد شده با این امر سرو کار دارد که ابزار اندازه­گیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسان به دست می­دهد. کسانی که برای تحلیل داده­های خود از نرم افزار  SPSSاستفاده می­کنند، می­توانند قابلیت اعتماد ابزار اندازه­گیری را با روش آلفای کرونباخ محاسبه نمایند، که البته برای آن فرمولی نیز وجود دارد. اما به عنوان يك قاعده‌ی كلي،ميزان آلفا ی کرونباخ دست كم بايد 7/0 باشد.(مقیمی، 1377، 293) سنجش پایایی ابزار اندازه گیری با این هدف صورت می گیرد که ابزار مورد نظر در زمان ها و مکان های مختلفی کاربرد داشته باشد و چنانچه این تحقیق توسط فرد محقق یا فرد دیگری و در زمان ها و مکان های دیگری صورت بگیرد،بتوان به نتایج مشابهی دست یافت.این ویژگی به خود ابزار اندازه گیری مربوط می شود،به این معنی که نتایج به دست آمده از پرسشنامه ها در شرایط یکسان تا چه اندازه ای نتایج یکسانی به دست می دهند. (بیات،1387،114)  

برای تعیین پایایی پرسشنامه اول،نرخ ناسازگاری[7]  (IR)هر یک از جداول پرسشنامه محاسبه گردید.با توجه به این که اگر نرخ ناسازگاری کمتر از 1 % باشد،درجه سازگاری ماتریس قابل قبول می باشد و ناسازگاری جدی در ماتریس وجود ندارد.در این ابزار اندازه گیری نیز با توجه به درجه ناسازگاری هر یک از جداول، سازگاری  اغلب ماتریس ها قابل قبول بود.ماتریس های دارای ناسازگاری بالاتر از حد قابل قبول نیز در صورتی که پاسخ ها قابل تعدیل بودند،پس از تعدیل پاسخ ها در فرآیند محاسبات مورد استفاده قرار گرفتند و در غیر این صورت به ناچار از فرآیند محاسبات حذف گردیدند.

برای محاسبه پایایی پرسشنامه دوم نیز، پرسشنامه بین 30 نفر از اعضای جامعه آماری توزیع شد.سپس با استفاده از نرم افزار SPSS آلفای کرونباخ آن محاسبه گردید و مقدار آن برابر با 94 % گردید که یک مقدار بسیار مطلوب از لحاظ آماری است.

 

3-8) روش تجزیه و تحلیل داده­ها

در این تحقیق به منظور تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده از نرم افزار MATLAB استفاده خواهد شد. روش کار به این صورت خواهد بود که پس از انجام برنامه نویسی های لازم در نرم افزار ذکر شده ، با استفاده از نرم افزار فراهم شده بر اساس تکنیک AHP فازی اقدام به رتبه بندی شاخص ها و زیر شاخص های مدیریت منابع انسانی خواهد شد و سپس با استفاده از تکنیک Topsis فازی اقدام به رتبه بندی عملکرد سازمان های تحت مطالعه نسبت به این شاخص ها خواهد شد.

3-9) مدل مفهومی تحقیق

با توجه به عنوان تحقيق و یافته‌های موجود در ادبيات موضوع در خصوص شاخص های مدیریت منابع انسانی مؤثر بر عملکرد سازمان ، مدل مفهومي تحقيق ارائه شده است كه در فصل دوم به آن اشاره شد و در ادامه به توضيح اجزاي آن می‌پردازیم.

3-9-1) متغیرهای مستقل

متغير مستقل متغیری است که روی متغیر وابسته به­صورت منفی یا مثبت تأثیر می­گذارد. (خاکی، 1387، 76) در این تحقیق شاخص های مدیریت منابع انسانی که شامل هشت شاخص برنامه ریزی منابع انسانی، طراحی شغل،کارمند یابی و گزینش، آموزش و توسعه،ارزیابی عملکرد،نظام جبران خدمات،ارتباطات کارکنان و سلامت و بهداشت کارکنان می‌گردد،متغیر مستقل می باشد.

3-9-2) متغیر وابسته

متغیر وابسته متغیری است که هدف محقق تشریح یا پیش­بینی تغییر­پذیری در آن است. (خاکی، 1387، 75) در این تحقیق عملکرد سازمان متغیر وابسته می باشد .

 

3-10) آشنایی با شهرداری اصفهان و سازمان های وابسته به شهرداری تحت مطالعه

سابقه شهرنشینی در ایران از زمان هخامنشیان یکی از طولانی ترین سوابق شهرنشینی در جهان است.در واقع ایجاد بخش تشکیلات اداری را به داریوش هخامنشی نسبت داده اند . این شیوه اداره شهر وحوزه شهری تا پایان دوره ساسانیان وبا تغییراتی چشمگیر در دوره بعد از اسلام ادامه یافته ودر اواخر دوره قاجاریه با تشکیل اداره ای موسوم به احتسابیه که دارای دو شعبه احتساب وتنظیف بود ساماندهی امور شهری وارد دوره جدیدی شد .این روند توسعه شهرداری ها ادامه داشت تا این که درسال 1328 لایحه قانونی شهرداری(قانون استقلال شهرداری) تهیه ودر آبانماه 1331 به تصویب رسید . این قانون با اصلاحات والحاقاتی همچنان نیز وجهه قانونی واعتبار خود را حفظ نموده است . از آن زمان تاکنون وظایف شهرداری متناسب با نیازها وپتانسیل های شهر افزایش یافته است و وطیف وسیعی از مبانی ومسائل شهری را موجب گشته است . طی چند سال اخیر شورای اسلامی شهر همراه وهمگام با شهرداری، همچون دوبازوی قدرتمند مدیریت شهری با مشارکت شهروندان به توسعه وگسترش فعالیت های خود در زمینه های مختلف اجتماعی, اقتصادی ,فرهنگی, عمرانی وخدماتی پرداخته است . تکمیل حلقه سوم ترافیکی، احداث بزرگراه ها وتقاطع های غیر همسطح به عنوان حلقه اتصال نقاط کلیدی وحساس شهر ، روان سازی وساماندهی ترافیکی شهر وبهینه سازی شبکه حمل ونقل درون وبرون شهری ، گسترش طرح عظیم ساخت مترو ، افزایش شبکه خطوط اتوبوسرانی وارتقا سطح کمی وکیفی خطوط تاکسیرانی، تقویت بنیان های فرهنگی، ایجاد مراکز فرهنگی، تفریحی و ورزشی، افزایش کتابخانه ها وسالن های مطالعه در جهت ترویج فرهنگ کتاب خوانی ، بازنگری طرح تفصیلی شهری اصفهان، راه اندازی سیستم مکانیزه شهرسازی ، ارتقا پارامترهای کمی وکیفی خدمات شهری ، زیبا سازی وتعیین ضوابط مبلمان شهری ، افزایش سرانه فضای سبز وتوسعه کمربند شهر وانجام صدها اقدام فرهنگی ، اجتماعی ،عمرانی ، خدماتی وترافیکی می تواند نمایانگر برگ زرین دیگری از خادمین مردم در شهرداری اصفهان باشد .

شهرداری اصفهان دارای معاونت های اداری-مالی،برنامه ریزی،پژوهش و فناوری اطلاعات،حمل و نقل و ترافیک،خدمات شهری،شهرسازی و معماری،عمران شهری،فرهنگی و اجتماعی و هماهنگی امور مناطق و سازمان ها و همچنین شهرداری های مناطق چهارده گانه شهر اصفهان می باشد.لازم به ذکر است که شهرداری اصفهان دارای پانزده سازمان زیر مجموعه وابسته شامل آتش نشانی و خدمات ایمنی،آرامستان های شهر اصفهان،بازیافت و تبدیل مواد زائد،پارک ها و فضای سبز،پایانه های مسافربری،طراحی مهندسی،خدمات موتوری،شرکت واحد اتوبوسرانی،عمران،فرهنگی-تفریحی،فناوری اطلاعات و ارتباطات،قطار شهری،مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی،میادین و ساماندهی مشاغل شهری و نوسازی و بهسازی نیز می باشد. در پژوهش حاضر چهار سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی، پایانه های مسافربری، خدمات موتوری و فرهنگی-تفریحی به عنوان سازمان های تحت مطالعه مورد بررسی قرار گرفته اند که در ادامه به ارائه اطلاعاتی پیرامون هر یک از آن ها پرداخته خواهد شد.

3-10-1) سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی

سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان سازمانی است وابسته به شهرداری که دارای شخصیت حقوقی مستقل و استقلال مالی و اداری است و طبق اصول بازرگانی اداره می شود که جهت نیل به اهداف خود اقدام به اجرا موضوعات ذیل با رعایت مقررات موضوعه می نماید.

• تهیه آمار و اطلاعات مربوط و ارتباط با مراکز اطلاعاتی
• ارتباط وهمکاری و هماهنگی و مشورت با مراکز علمی ، نظامی ، پزشکی و سایر سازمان ها و اشخاص ذی ربط
• شناسایی و تملک اراضی پس از تحصیل مجوز قانونی جهت تامین نیازهای مرتبط با اهداف و وظایف سازمان حسب مقررات مربوطه
• احداث ابنیه و تأسیسات مورد نیاز
• تعیین صلاحیت فنی و امکانات شرکت های خصوصی و دولتی تحت عناوین مختلف اعم از طرح ایمنی یا شارژ کننده و فروشنده و سازنده ماشین ها وقطعات و ادوات و تجهیزات مختلف مربوط به امور ایمنی ونجات و آتش نشانی در سطح جامعه
• اقدامات لازم در جهت ارتقاء سطح دانش و بینش فنی کارکنان و ارتباط با مراکز علمی و فنی و دانشگاهی در داخل و خارج کشور با رعایت مقررات موضوعه
• تدوین آیین نامه های مربوط به انتظام امور ایستگاه ها
• اشاعه و بکارگیری رشته های مختلف ورزشی بین پرسنل سازمان خصوصاً کادر عملیات به منظور تقویت و آمادگی جسمانی و بالا بردن روحیه افراد که لازمه این حرفه می باشد . تمام پرسنل باید عملیاتی باشند و بخش های ستادی در حال گردش عملیاتی باشند و تأمین فضاها و تأسیسات لازم برای این منظور

   ارکان سازمان عبارتند از :

     الف ) شورای سازمان

     ب ) هیئت مدیره

     ج ) مدیر عامل

     د ) حسابرس ( بازرس ) 

   شورای سازمان مرکب از پنج نفر به شرح زیر خواهد بود :

    الف ) شهردار به عنوان ریاست شورا

    ب ) معاونت خدمات شهری شهرداری

    ج ) سه نفر کارشناس به پیشنهاد شهردار و تأیید وزارت کشور

 

3-10-2) سازمان پایانه های مسافربری

گذشته تاریخی و ابنیه ارزشمند تاریخی در کنار فعالیت های هنری سال های اخیر،اصفهان را به عنوان فضای فرهنگی کشور،زبانزد همگان نموده،به گونه ای که روزانه ده ها هزار نفر مسافر به این شهر وارد و یا خارج می شوند.تا قبل از افتتاح و بهره برداری از پایانه های مسافربری چهارگانه اصفهان،اکثر شرکت های مسافربری در خیابان مسجد سید و یا در سطح شهر پراکنده بودند و مسائل و مشکلات متعددی را برای شهروندان اصفهانی به وجود آورده که اهم آن ها عبارت بودند از:

الف)پیدایش فعالیت های اقتصادی کاذب

ب)مجموعه ای از معضلات و مفاسد اجتماعی

ج)ایجاد گره کور ترافیکی و آلودگی های زیست محیطی

د)سیمای نامطلوب شهری

این مسائل بیانگر ضرورت چاره اندیشی اساسی برای حل این نارسایی ها بود.به همین جهت شهرداری اصفهان در قالب سازمان پایانه های مسافربری با هدف سیستم دهی در امر جابه جایی مسافربری درون شهری و برون شهری و همچنین بهبود ترافیک خیابان ها و تأمین رفاه اجتماعی شهروندان در جهت احداث پایانه های مسافربری اصفهان اقدام نموده است.لازم به ذکر است که اساس کار سازمان حفظ و نگهداری و اداره ی امور پایانه ها و تجهیز و توسعه آن ها با استفاده از ابزار و روش های پیشرفته است.

 

3-10-3) سازمان خدمات موتوری

در روند توسعه شهري عوامل گوناگوني دخالت دارند كه هر يك از آنها به نوبه خود مي تواند نقش تعيين كننده اي در امر دستيابي به هدف هاي توسعه و تحكيم پايه ها و زير ساخت هاي آن داشته باشند. اصلاح ، تكميل و تطبيق دقيق ساختارهاي خدماتي با نيازهاي فزاينده و رو به رشد جامعه و نيز ايجاد هماهنگي و همخواني بين مجموعه عناصر دخيل و مؤثر در شكل بندي ها و نظام هاي اجتماعي ، اقتصادي، توليدي و فرهنگي از ضرورت هاي گريز نا پذير توسعه در مفهوم پايدار و موزون خويش است. عدم تناسب و همخواني شيوه ها و روش هاي سنتي با توسعه نيازهاي اجتماعي در شهر هاي بزرگ از مهم ترين عواملي هستند كه شهرداري ها را ناچار و مكلف به بهره گيري از فن آوري هاي نوين و استفاده از جديد ترين تجهيزات فني و ماشين آلات عمراني و خدماتي ساخته اند، به بيان ديگر شتاب شگفت انگيز دگرگوني در جوامع صنعتي و كشورهاي پيشرفته و يا در حال توسعه  و حركت سريع اين جوامع در جهت بهسازي زندگي شهري ، لزوم و وجوب تأمين و گسترش خدمات عمومي در شهرها را به گونه اي كه متناسب با نيازهاي نو ظهور و رو به افزايش جامعه باشد ، اجتناب ناپذير كرده است. برپايه چنين مقتضيات و ضرورت هايي ، سازمان خدمات موتوري شهرداري اصفهان به عنوان يكي از سازمان هاي فعال و پوياي شهرداري ، در فرآيند توسعه ، تحولات بسياري به خود پذيرفته است . اين سازمان با بهره گيري از امكانات و تجهيزات فني موجود و نيز سامان بخشيدن به خدمات ماشيني در قالب و كيفيتي بهتر و مطلوب تر هر روز میکوشد تا بهترین خدمات رسانی به روز دنیا را داشته باشد و اينك در فرايند شكل گيري و تكامل خود دستخوش تحولات بسياري شده است و امروزه به يمن برنامه هاي هدفمند ، سياست گزاري هاي اصولي و فعاليت هاي گسترده توانسته است موفقيت هاي بزرگ و غرور انگيزي را در زمينه فراهم ساختن بسياري از تجهيزات و ماشين آلات مورد نياز براي اجراي طرح هاي بزرگ عمراني فراهم سازد و اينك با احداث چندين پروژه جديد و خريد ماشين آلات و تجهيزات نو افق روشني را در توسعه و گسترش فعالیت ها و عرصه خدمات بهتر و گسترده تر نويد مي دهد.

3-10-4) سازمان فرهنگی تفریحی

نام پرآوازه اصفهان، این شهر بی بدیل تاریخی، همواره با فرهنگ و اندیشه و شگفتی های هنر معماری قرین بوده است. فرهنگ اصفهان درخت تناور کهنسالی را می ماند که در هیچ یک از ادوار تاریخی، تندباد حوادث نتوانسته به آن آسیب برساند و یا آفت های مهلک ضدارزشی، حیات بالنده اش را تهدید کند. زیرا از دیرباز فرهنگ این شهر، مبتنی بر معیارها و بنیان های ارزشی و اندیشه های حکیمانه بوده و رود خروشان هنرش از سرچشمه فیاض باورهای دینی نشأت گرفته است. با کمی تأمل و تعمق در فعالیت های فرهنگی چندین ساله سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان این حقیقت به اثبات می رسد که احیای فرهنگ اسلامی، حفظ اصالت های فرهنگی از گزند حربه های زنگار گرفته تبلیغاتی و القائات فکری فرهنگ های وارداتی، توسعه امکانات و تسهیلات فرهنگی و ورزشی برای جوانان و نوجوانان و تقویت بنیه های فرهنگی و هنری شهروندان از اهداف اصلی این نهاد بوده است. کارها و طرح های فرهنگی تفریحی این سازمان، غالباً بدیع، ابتکاری و خلاق بوده و به دلیل داشتن ویژگی های خاص، توانسته است گروه های سنی مختلف، به خصوص بخش اعظمی از جوانان و نوجوانان را به سمت فعالیت های مختلف هنری ، ورزشی و تفریحی هدایت نماید.  این سازمان از سال 76 افق های تازه ای را در ایجاد موقعیت های جدید فرهنگی به روی شهروندان گشود که تشریح جامع و کامل آن،فراتر از حد و مرز این گفتار و نوشتار است. 

---

1-Census

2-Sampling

3-Generalization

[4] -Intan Osman

1- validity

1-Reliability

[7]-inconsistency ratio